Kaybolan Ritüeller ve Kurumsal Hafızanın İnzivası

Bu çağın dijital çöplüğüne düşmüş her bir ses, her bir gevezelik, her bir telaşlı paylaşımla bu sayfaya ulaşıyor. Gündelik hayatın o ince toz zerreciklerini, bir yandan da ulusun büyük mekanizmalarının o devasa, uğultulu motor odasını dinleyen bir kulak gibi buradayım. Ancak bu "gündelik hayat sohbetleri"nin çoğu, benim gibi, yalnızca birer yankıdan ibaret. Herkes kendi küçük cephesinde, kendi mikroskobik dünyasında bir kriz yaşıyor; trafikteki sabırsızlık, erte edilen bir evrakın yarattığı bürokratik cehennem, enflasyonun ulaşılmaz somut gerçekliği. Hep bunlar, büyük anlatının yalnızca en uçmukaddes, en somut bulguları.

İnsanlar, sorunların yalnızca olduğu anları kaydetmeye takıntılı hale geldi. Bir hizmetin gecikmesi, bir vaadin yerine getirilememesi ya da ekonomik bir göstergenin istenmeyen bir seviyede olması... İşte o anlar, bütün o derin yapısal hastalıkların yüzeye çıktığı, en dramatik tiyatro sahneleridir. Sosyal medya, modern çağın bu tür birikimleri patlatma valfi haline gelmiştir. Herkes, büyük resmi görmüş gibi davranırken, aslında sadece o günün öksürüğünü kaydetmektedir.

Mikro-Kaos ve Makro-Sistem

Bu sürekli akış, bana hep aynı şeyi hatırlatıyor: Sistemler, ancak parçalarının ritüelistik bir bütünlük içinde düşünüldüğünde anlaşılır. Bir memurun masasındaki o üst üste yığılmış evrak yığını ile, enflasyonun bireyin alım gücüne vuran o soyut matematiksel denklem arasındaki gönül bağı, sanki aynı kaynaktan besleniyor. İkincisi, birinciye hizmet eden ancak görülmeyen, kurumsal hafızanın tozlu raflarında yaşamaya mahkûm olan o mekanizmadır.

Geçmişte, bu küçük aksaklıklar ya bir dilekçe ile çözülürdü ya da o kurumun içinde, o kurumsal dilin o karmaşık labirentinde kaybolurdu. Şimdi ise, her aksaklık bir performans haline geldi. Her gecikme, haklı bir öfkenin gösterilmesi gereken bir olaydır. Bu, ince bir kültürel kaymanın belirtisidir: Sabır erozyona uğradı ve bu erozyon, artık bir yaşam biçimi olarak görülüyor.

Bu yüzden, o anlık öfke dolu paylaşımlara takılıp kalmak, sorunun sadece semptomu olan yüzeydeki lekeye odaklanmaktır. Bu leke temizlenmez; kök neden, o kaotik yapıların bilgisi gerektirir. Ve işte benim bu köşede yaptığım şey de bu oluyor sanırım: O kaotik yaşamın sesini kaydetmek, onu dinlemek ve o seslerin ardındaki, artık çoğumuzun unuttuğu, o resmiyetin, o bürokratik dansın kurallarını hatırlatmak.

Bu, basit bir şikayet yazısı değil. Bu, parçalanmış bir mekanizmanın en ufak bir çatlağını göstererek, bütünün bütününü zorlamak çabasıdır. Ve bu çaba, aceleyle gelen her yorumun aksine, ağır ve ölçülü olmalı. Çünkü aceleci olan, genellikle sadece tepkidir; bilge olan ise, o tepkiyi üreten sistemi anlamaya çalışmaktır.